Het Kraantje

Een kraan met een missie

Officieel heet het gevaarte een elektrische wagendraaikraan. Een machine die ooit een belangrijke taak had. De kraan werd in 1928 gebouwd voor de toenmalige NV Hollands-Duitse Steenfabriek en kostte destijds maar liefst 14.200 gulden. Vanaf deze plek werden schepen geladen met miljoenen bakstenen die hun weg vonden naar steden en dorpen door heel Nederland. Tegelijk werden zand en steenkool aangevoerd voor het productieproces. De kraan was daarmee een onmisbare schakel in de baksteenindustrie die het Gelders Eiland groot maakte.

Het dorp dat zijn kraan niet vergat

Toen de steenovens in 1995 verdwenen, verloor ook de kraan haar functie. Jarenlang stond zij er verlaten bij en langzaam begon het verval toe te slaan. Maar de inwoners van Spijk wilden hun markante herkenningspunt niet kwijt. Dankzij subsidies van Europa, provincie, gemeente en lokale sponsors kon de kraan in 2006 worden gerestaureerd. Sindsdien prijkt zij weer trots aan de Rijn. Niet langer als werkmachine, maar als monument voor de generaties arbeiders die hun brood verdienden in de steenindustrie.

Eerbetoon aan het Steenovensvolk

Naast de kraan stond jarenlang een bronzen beeld van een steenovenarbeider, gemaakt door kunstenares Marga Breij uit Tolkamer. Toen het beeld werd gestolen, bleef alleen het voetstuk achter. Voor veel dorpsbewoners voelde dat als een verlies van een stukje geschiedenis. Maar opgeven? Dat zit niet in de aard van Spijkenaren. Er werd geld ingezameld voor een nieuw beeld en Marga Breij maakte belangeloos nieuwe mallen. Sinds 2016 staat de steenovenarbeider opnieuw in het dorp, dit keer in hartje centrum, stevig verankerd in een betonblok van vijfduizend kilo.