
Gemaal “Oude Rijn”
Gemaal Oude Rijn aan de Deukerdijk in Pannerden, in de zogenaamde Drie Dorpenpolder, is een stoomgemaal uit 1884.

Een bescheiden monument met een indrukwekkend verhaal. Ter herinnering aan de familie Northeimer, de enige Joodse familie op het Gelders Eiland tijdens de oorlog.
Slager David Northeimer woonde hier met zijn vrouw Sara en hun zoontje Harry. Net als zoveel andere Joodse families in Nederland werden zij tijdens de Tweede Wereldoorlog slachtoffer van de vervolging door de nazi’s. Geen van hen overleefde de oorlog. Wat ooit een gewoon gezin was, onderdeel van de lokale gemeenschap, verdween voorgoed uit het straatbeeld. Het monument markeert de plek waar hun leven zich afspeelde en houdt hun herinnering levend.
Het monument werd in 2020 geplaatst op initiatief van voormalig burgemeester Mark Slinkman. Daarmee kreeg de familie Northeimer, ruim zeventig jaar na de oorlog, een zichtbare plek in de geschiedenis van het Gelders Eiland. Slinkman beschreef hun lot later uitgebreid in zijn boek Wij zijn hier maar alleen, waarin het persoonlijke verhaal van de familie centraal staat. Het maakt duidelijk dat de grote geschiedenis van de oorlog ook hier, in de kleine dorpen langs de Rijn, diepe sporen heeft achtergelaten.
Bijzonder is dat het monument is geadopteerd door de leerlingen van groep 8 van Daltonschool De Overlaat in Tolkamer. Ieder jaar organiseren zij hier een herdenkingsbijeenkomst. Er wordt een krans gelegd, drie kaarsen worden aangestoken en zelfgeschreven gedichten worden voorgedragen. Zo blijft de herinnering niet alleen bewaard in steen en brons, maar ook in de verhalen die van generatie op generatie worden doorgegeven.