Coupures

Een gat in de dijk, met een goede reden

Een coupure is eigenlijk een onderbreking in een waterkering. Op plekken waar een weg, straat of kade door een dijk loopt, is de dijk bewust verlaagd zodat mensen en verkeer erdoor kunnen. Dat lijkt misschien tegenstrijdig in een gebied dat juist door dijken wordt beschermd, maar er is goed over nagedacht. Zodra hoogwater dreigt, kan de opening worden afgesloten zodat de waterkering weer één geheel vormt. Op het Gelders Eiland zijn vier van deze bijzondere doorgangen te vinden:

• Europakade, Tolkamer
• Bijlandseweg, Tuindorp
• Boterdijk/Batavenweg, Lobith/Tolkamer
• Transeedijk/Komstraat, Lobith

De strijd tegen hoogwater

Bij normaal weer vallen coupures nauwelijks op. Maar zodra de Rijn stijgt, worden ze onderdeel van een indrukwekkende operatie. Dan worden zware schotbalken, deuren of andere afsluitingen geplaatst om het water buiten te houden. De coupure aan de Europakade in Tolkamer is daarvan een mooi voorbeeld. Deze werd aangelegd in 1992 en is inmiddels een vertrouwd onderdeel van het rivierlandschap. Tijdens de hoogwaters van 1995, 2011 en 2018 werd de coupure daadwerkelijk gesloten om het achterliggende gebied te beschermen tegen het oprukkende rivierwater.

Oefenen voor het echte werk

Het sluiten van een coupure gebeurt niet zomaar. Regelmatig worden oefeningen gehouden waarbij de afsluitingen worden opgebouwd en getest. Zo weten waterschap, gemeente en hulpdiensten precies wat er moet gebeuren als het water opnieuw stijgt. Voor bewoners van het Gelders Eiland zijn de coupures een tastbare herinnering aan het leven met de rivier. Ze laten zien hoe techniek en waterbeheer ervoor zorgen dat mensen hier veilig kunnen wonen, werken en genieten van het water dat tegelijkertijd vriend én tegenstander kan zijn.